Đôi khi, ta thành kẻ hỗn hào…

  • Trần Phan

Hôm thăm lại Dinh Bảo Đại, một ngôi biệt thự đẹp nằm trên đồi Ái Ân do kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát thiết kế, nơi vị hoàng đế cuối cùng của các triều đại phong kiến Việt Nam cùng hoàng thân quốc thích làm việc khi ông là quốc trưởng của Quốc Gia Việt Nam (État du Viet Nam), bạn Phan có gặp một đoàn khách du lịch là những người có công với cách mạng. Bạn Phan không lấy làm lạ khi những người lớn tuổi đáng kính này luôn nhìn những gì thuộc về ông Bảo Đại như một tội đồ của lịch sử. Họ cười cợt, khiếm nhả, thậm chí hằn học một cách rất đáng thương…

Thật khó để hiểu rằng có những chớp ảnh của quá khứ mà đến trăm năm hay cả nghìn năm, khi con người ta thoát ra khỏi một hay một vài hệ tư tưởng nào đó, mới có sự đánh giá đúng mực. Cá nhân của những biến cuộc lớn cũng vậy, sẽ khó giữ lòng trung dung để phán xét bởi lịch sử không phải là chuyện có thể nhìn nhận ngày một ngày hai.

Có vẻ như chúng ta đã rất vội vàng khi nói chuyện đúng sai. Có vẻ như chúng ta cũng đã dần quen với những chân lý được đóng gói và tin vào những ánh sáng vĩ đại nào đó mà không hay chúng rồi cũng chỉ là những đốm lửa nhỏ của lịch sử. Đôi khi, dù chỉ vô tình, ta thành kẻ hỗn hào.
Bạn Phan không trách mà cũng không nói với họ nhưng bạn Phan không thể không nói với những học trò của mình về những năm tháng sôi động ấy. Một câu chuyện đã được kể, bắt đầu bằng việc giới thiệu về cuốn hồi ký “Một cơn gió bụi”…

Khóc cho cây hay phô diễn tình yêu?

28.03.2015 1 Bình luận
  • Trần Phan

Chuyện các quan đầu lĩnh Hà Nội xuống lệnh trảm gần 7000 cây xanh trên các đường phố thủ đô trong một dự án cải tạo lại hệ thống cây xanh đô thị đã gây xôn xao dư luận.

Đã có không ít sự phản đối. Những người yêu cây xanh cũng đã lên tiếng theo nhiều cách khác nhau, họ đến với nhau bằng tình yêu thảo mộc thiêng liêng với đầy đủ băng rôn, khẩu hiệu, thậm chí khóc lóc.

Đâu đó trên những con phố nghìn năm văn hiến, những mâm xôi oản được sắp lên trang trọng và tất nhiên đã văn hiến thì không thể thiếu áo the khăn đóng khói hương thành kính các cái.

Và trong không khí tưởng niệm hương linh y thảo phụ mộc ấy, những bài văn tế cất lên ai oán thấu tận cao xanh. Hà Nội tổ chức tang lễ cho cây.

Tất cả sự trên được truyền đi trên mạng xã hội làm rúng động lòng người, riêng bạn Phan thì không he he thế mới tài.

Không phải bạn Phan vô cảm mà bởi bạn Phan biết không ai hiểu Hà Nội bằng người Hà Nội, họ có quyền được làm và nhìn thành phố của họ tươm tất hơn theo cách mà họ cho là hợp lý. Vì lẽ đó bạn Phan hoàn toàn không biết phải nên bàn Hà Nội cần giữ lại cây gì hay Read more…

Có một phong cách Chăm Pa…

  • Trần Phan

Ngồi buồn lật lại những trang Chăm Pa một thuở vàng son binh hùng tướng mạnh mà thêm những ngậm ngùi. Khởi thủy từ những người di cư gốc Malayo-Polynesian hơn hai trăm năm trước Công Nguyên gắn liền với văn hóa Sa Huỳnh, lịch sử được biết đến sự kiện Bhadravarman đứng trước quốc dân đồng bào đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh vương quốc Lâm Ấp vào cuối thế kỷ thứ II sau cuộc bạo binh bất hủ chống lại nhà Hán.

Sớm hấp thu nền văn minh Ấn Độ hơn hẳn văn minh Trung Hoa nhiều bong, trải qua mười mấy thế kỷ thăng trầm, Chăm Pa đã góp vào công ty cổ phần văn hóa khu vực và cả thế giới một số vốn không hề nhỏ. Nông nghiệp, văn hóa, kiến trúc,… là những minh chứng sống động không có gì phải bàn cãi.

Chứng tỏ đẳng cấp tinh hoa từ khi mới hình thành, lại không mang tư tưởng Đại Hán nên dù thiện chiến và chiến tranh có lúc đã xảy ra nhưng các cuộc tiến công của người Chăm Pa hình như không đậm ở gam màu xâm lược. Họ đánh rồi rút, rút rồi đánh; và đánh vì ghét thái độ hay đánh để lấy lại những gì thuộc về mình chứ không đánh để mở rộng biên cương hay đánh để đồng hóa, đô hộ hoặc xóa sổ như nhiều quốc gia dưới bóng Trung Hoa. Cổ sử cũng không thấy chép nhiều về những điêu tàn hay các cuộc tàn sát nhân mạng cũng như dày xéo văn hóa Read more…

Tại sao táo mà không phải là chuối…

  • Trần Phan

Có khoảng 300.000 (ba trăm nghìn) loài cây có hoa đang hiện diện khắp nơi trên trái đất này, tuy nhỏ lớn nhiều lúc khác nhau nhưng quả thì thằng nào cũng có. Nếu tự nhiên cố gắng một cách nghiêm túc khi sắp đặt sự hợp lý thì loài người luôn mong muốn làm ra sự khác biệt, táo là một ví dụ. Hôm qua nhậu xong cầm quả táo chợt nghĩ có lẽ không một loại quả nào vãi đái như quả này, nhất là khi nó xuất hiện một cách sang chảnh từ trong thần thoại, Kinh Thánh đến văn chương, âm nhạc, hội họa và cả học thuật,…

Thử điểm qua một vài trường hợp điển hình, quả táo vàng do Eris thả vào tiệc cưới của Peleus và nữ thần biển Thetis, nơi đang hội tụ những nhan sắc bất hủ Athena, Aphrodite và Hera là nguyên nhân sâu xa dẫn đến cuộc chiến thành Troia để người đời sau luôn nhắc đến với tất cả các cung bậc cảm xúc. Sách Sáng Thế Ký cũng chép rằng, ngày thứ sáu của cuộc tạo dựng vĩ đại, Thiên Chúa đã tạo ra Con Người theo hình ảnh của mình và đem đặt vào vườn Eden với lời phán truyền “Hết mọi trái cây trong vườn, ngươi cứ ăn; nhưng trái của cây cho biết điều thiện điều ác, thì ngươi không được ăn, vì ngày nào ngươi ăn, chắc chắn ngươi sẽ phải chết”. Không ai biết cây thiện ác là cây gì và loài người đã quyết định lấy quả táo để đặt vào tay nàng Eva. Thần Khúc bất hủ của Dante, La divina commedia, cũng liên tục nhắc đến quả táo như một cảm hứng bất tận. Khủng long Newton cũng nhờ quả táo mà phát hiện ra định luật vạn vật hấp dẫn hay như Ông Cụ của chúng ta trong một buổi tiệc gì đó tại tòa thị chính Paris cũng đã để dành một Read more…

Khúc nắng chiều…

  • Trần Phan

Không biết có phải tôi đang say hay không nhưng dường như ánh nắng thường ngày vẫn đổ xuống gay gắt trên con đường gần mười cây số về nhà bỗng trở nên là lạ. Hình như có một nắng khác, nắng này không đến từ mặt trời, nó róc rách đâu đó trên đỉnh núi xa xa, xôn xao trên những nhấp nhô rồi chảy tràn qua chỗ tôi ngồi. Nó như gì nhỉ, à, nó như cỗ xe của thần Helios vừa chui qua cánh rừng kia và làm đổ một vò rượu pha mật ong. Mà thần Helios thì quá sang chảnh, giá như ông ta quần jean áo phông đạp phanh mấy con ngựa bằng chiếc dép quai dọc rồi thò đầu xuống nói địt mẹ mày ngồi đây làm gì thì có lẽ tôi sẽ mời ông một cuộc nhậu. Tôi sẽ nói ông hãy quên khẩn trương cái cỗ xe dở hơi đó, quên luôn mấy con Pyrois, Aeos, Aethon, Phlegon vớ vẫn rồi sắm một con Honda Win 100cc và tôi sẽ chỉ cho ông nhiều cung đường đẹp hơn bầu trời…

Chỗ này tôi thường ngồi, trên một triền đê, sau lũy tre và có một cây cầu bắt qua một dòng sông nhỏ. Đây là một bí mật. Tôi đã phải rất lâu mới tìm ra nơi này để thay thế cho chỗ vẫn ngồi trước đây. Nơi ấy giờ không còn là của riêng tôi dù cũng dòng sông, cây cầu, cả tiếng chuông. Tôi đã từng ngồi đó vào những buổi chiều để viết linh tinh nhiều thứ cho đến cách đây Read more…

Đèo mẹ, say rồi, xin chào xuân…

  • Trần Phan

Đèo mẹ mỗi năm tết một lần
Giặt gối mền mùng phơi khắp sân
Giặt cả một dây toàn sịp xịn
Thêm cả con Pi ỉa trong quần

Đèo mẹ năm qua vãi phát tài
Xèng ra như nước, vô như khoai
Cũng may số mình mang lộc lớn
Nên nợ ghi thêm cả một bầy

Đèo mẹ mùa xuân đến đít rồi
Dưa hành nước mắm giá lên ngôi
Vợ đi chợ về gom sổ sách
“Thiếu mẹ xèng rồi bố nó ơi!”

“Đèo mẹ lan vườn mấy chậu hoa Read more…

Gọi từ nơi ba mươi…

  • Trần Phan

           – nhảm tặng PVD

Người đàn bà nhấc điện thoại lên
Trốn vào dĩ vãng
Mười năm, gió qua miền hoang hoải
Thổi lùa hoa khế qua sân…

Người đàn bà nhấc điện thoại lên
Chào ngày xưa mười sáu
Tuổi trăng tròn không có nhà
Xin quý khách để lại lời nhắn

Người đàn bà nhấc điện thoại lên
Gọi vào mái tóc bồng
Tút tút tút
Như tiếng moderm dial-up vnn1269
Máy bận
Chắc ai đó đang gửi Yahoo! Messenger Read more…

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 1 645 other followers