Hai mươi năm và lời tỏ tình…

  • Trần Phan

Đôi khi, chúng ta bế tắc trong việc bày tỏ tình cảm, hãy nghĩ đến chú cá voi này…

Chú thường được biết đến với tên chú cá voi 52 hertz.

Hơn 20 năm qua kể từ ngày được phát hiện, nếu như bạn bè của chú sáng vô bar tối vào vũ trường bên những cô nàng cá voi xinh đẹp thì người ta thấy chú một mình độc bộ lang thang khắp Thái Bình Dương trong một nỗ lực gần như vô vọng tìm kiếm một nửa của mình, trái tim yêu chưa một lần thôi sôi lên sùng sục sùng sục,…

Nếu chỉ vì quá đẹp trai, như bạn Phan, bị xem như một trở ngại thì đã chẳng thành vấn đề. Bạn Phan, Brad Pitt hoặc Tom Cruise có thể ngồi lại để bày tỏ sự đồng cảm và sẵn sàng chia sẻ với chú đôi lời tư vấn.

Oái oăm ở chỗ trong khi hầu hết những cá voi đồng loại giao tiếp với nhau ở tần số khoảng 15 – 20 hertz chú thì chú cá voi cô đơn này lại hát lời tình yêu với quãng giọng lên đến 51,75 hertz. Với chất giọng ấy, hoàn toàn không có gì để nghi ngờ chú có thể lọt vào các cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc và được biết đến như một giọng nam cao vô tiền khoáng hậu.

Nhưng điều đó đã không xảy ra, không ai nghe thấy, không tiếng đáp trả và hơn hai mươi năm lời tỏ tình bay qua dải ngân hà. Read more…

Về xứ Quảng mà ăn bánh rập…

  • Trần Phan

Xứ Quảng có một món cực kỳ hiểm ác, dù có thể hạ gục bạn trong nháy mắt nhưng ít người biết, đó là bánh rập.

Bánh rập được… rập đúng như cái cách mà người ta đặt tên. Người rập đặt dưới chiếc mâm nhôm, phía trên đặt một bánh tráng nướng, tiếp theo trải một lớp bánh tráng ướt (bánh tráng gạo mới ra lò), rồi lại bánh tráng nướng. Cứ như vậy hết một lớp bánh tránh nướng đến một lớp bánh tráng ướt, tuỳ theo số lượng người ăn mà bánh nhiều ít dày mỏng tuỳ ý, chốt hạ bằng một cái bánh tráng nướng, thêm một chiếc mâm nhôm đặt trên cùng. Rồi cứ thế mà rập, người rập ép hai chiếc mâm nhôm vào nhau, chậm và đều, tiếng bánh tráng nướng bể ra dưới sức ép được khuếch đại qua hai cái mâm kêu cà rụm cà rụm thiệt vui. Dòm rập một hồi bạn Phan thấy ăn nhau hay không là ở khâu này, rập chặt quá bánh vụn không ngon, bạn Phan cũng thử rập nhưng hơi lỏng tay nên bánh cà lổm cà xổm trông chả ra làm sao. Xong xuôi bánh được cắt thành từng miếng khoảng hai ngón tay, chấm bánh này với mắm nêm ăn kèm với rau sống thì ngon tuột cả quần, còn nếu cắn thêm miếng dừa khô dốt dốt nữa thì phải nói là thần thánh.

Bạn Phan thật tiếc là không chụp lại hình, tìm trên mạng thì thấy hình ảnh cũng như mô tả về bánh rập chỉ hao hao chứ không giống như những gì bạn Phan thấy ở nhà người bạn. Có lẽ khi lên báo hoặc vào nhà hàng thì bánh rập cũng láo láo đôi ba phần.

Bởi vậy ta mới nói ghé Quảng mà không về quê tìm bánh rập ăn thì người ta bảo ngu ráng chịu.

Cơm bụi và sự vĩ đại…

  • Trần Phan

Trưa, ghé quán cơm bụi làm qua loa cho xong bữa. Cơm bụi nên cái gì nó cũng bụi, nhỏ nhỏ, xinh xinh và tất nhiên rau dưa cũng chỉ mang tính minh hoạ. Nhưng vấn đề quan trọng không nằm ở số lượng mà tất cả những điều ấy minh chứng một sự vĩ đại, thậm chí siêu vĩ đại, đến mức không thể tưởng tượng được. Ví dụ như tại sao là rau muống cà pháo mà không phải là canh lá ngón, nộm trúc đào hay tại sao không phải là thịt cá nóc, gan ông cậu mà nhứt định tôm chua đậu kho vưn vưn và vưn vưn.

Đấy, nhiều vấn đề tưởng như hiển nhiên và đơn giản như vậy nhưng nó là cả một cuộc hành trình. Ai cũng biết lá ngón và gan cóc tía ăn vào là chết bỏ cụ vì nó có độc. Nhưng vì sao ta của ngày hôm nay biết nó có độc? Ngẫu nhiên chăng? Không, never. Phương án lựa chọn hợp lý nhất có lẽ là tự xa xưa, trong quá trình tìm kiếm nguồn thức ăn cho mình, vào những ngày hiển nhiên là đẹp giời, có những ông người hào hoa khoáng đãng đã tò mò ăn thử những món này và tất nhiên là tèo tốt. Họ tèo một cách lặng lẽ, vô danh nhưng oanh liệt. Oanh liệt hơn tất mọi thứ lý tưởng, đạo đức, nhân sinh quan cách mạng các cái. Họ ra đi để cho chúng ta biết về rau muống, khoai lang, tôm chua, cà pháo. Một di sản quá đồ sộ!

Điều đó cũng giống như chúng ta luôn thán phục trước các chiến binh cổ Read more…

Tế bào: tên gọi và bựa sử…

  • Trần Phan

Lịch sử Tế bào học và Học thuyết tế bào bất hủ thực ra được bắt đầu theo một cách cực kỳ vãi đái với hai siêu nhân cũng vãi đái – Robert Hooke và Antonie Philips van Leeuwenhoek. Hai bạn này một ở Anh Cát Lợi và một Hoà Lan, sống cùng thời, có quen biết nhau và hình như chẳng thân nhau mấy, he he.

Ai cũng biết Leeuwenhoek được xem như cha đẻ của kính hiển vi khi cặm cụi mài hàng nghìn thấu kính cực hoành, và là ông tổ của vi sinh vật học khi là người đầu tiên nhìn thấy vi khuẩn, động vật nguyên sinh và gọi chúng bằng cái tên rất đáng yêu – animalcules. Chuyện chả có gì nếu như vào những niên 60 của thế kỷ XVII, Viện Hoàng gia, nơi Hooke đang là hội viên, không nhận được những bản vẽ của Leeuwenhoek mô tả những gì nhìn thấy trong thế giới cực nhỏ. Quá gato, Hooke liền biên thơ cho Leeuwenhoek hỏi mượn quả kính hiển vi nhưng chỉ nhận được thơ phúc đáp với nhỏn từ “đ*’o” he he thế mới sinh chiện. Hooke bảo “mài hem cho thì ông mài làm”, rồi bắt tay chế tạo quả kính cùi bắp với độ phóng đại 30x. Gọi cùi bắp bị kính kỉnh mà đem cho anh Leeu coi chắc ảnh cười rớt mẹ nó răng he he.

Hooke đem quả kính của mình soi lên những lát cắt mô thực vật hoá bần. Dĩ nhiên ảnh sốc mấy giây trước khi nói “lịt mẹ gì thế nài?” trước một thế giới cực khủng chưa hề biết đến, dù trước đó anh Leeu đã biết tỏng, dĩ nhiên là trên những đối tượng khác. Hooke cẩn thận vẽ lại tất cả những gì nhìn thấy rồi đặt cho chúng cái tên là “cellula”, tiếng Latin có nghĩa là những xoang rỗng, tương đương với thuật ngữ “tế bào” của chúng ta ngày nay. Trong đó “bào” có nghĩa Read more…

Quảng ngãi Quảng ngãi…

11.06.2015 2 comments
  • Trần Phan

Đã bao lần tôi ghi cho riêng mình về Quảng Ngãi nhưng có lẽ mãi mãi không bao giờ hết. Giờ biên tiếp, nhớ đâu biên đó. Bởi Quảng Ngãi không cho tôi cảm giác đến mà như chốn để về, như một đứa con và như nợ nhau từ trong kiếp trước…

Tôi về Xứ Quảng lần đầu tiên cách đây gần hai mươi năm trên một chuyến xe đò với cô bạn thân thời đại học, người luôn giải quyết rốt ráo các vấn đề tài chánh mỗi khi tôi gặp khó khăn trong vấn đề tiền nong. Tôi nhớ có lần tôi nhận học bổng TOKAI, một học bổng của Nhật dành cho những sinh viên có điểm số cao ở các trường sư phạm. Học bổng này ít thôi, hồi đó 1995, đâu như hơn triệu nhưng oai là chính. Tôi dành ra một ít mua cho má một chiếc bàn ủi điện, còn lại bao nhiêu tôi quyết định thể hiện cái sự oai của mình bằng cách mời cả lớp nhậu một bữa ra trò. Mời xong tôi nhẩm nhẩm thấy hơi căng nên qua phòng cô ấy bảo mày cho anh mượn ít để lận lưng, cô ấy bảo em hết tiền rồi nhưng còn vàng, anh cầm hai chỉ vàng này cho nó chắc he he. Tôi nhắc chuyện này không phải chuyện tiền nong mà bởi ấn tượng đầu tiên của tôi về con người nơi đây, nơi cái xứ cằn cỗi này, là sự hào sảng, là tấm lòng bè bạn và cả những ân tình.

Bao nhiêu lần tôi đã về và lại về. Quảng Ngãi vẫn vậy. Quảng Ngãi của những con phố vắng hoe vào 9 giờ đêm và đón bình minh sau 6 giờ sáng. Quảng Ngãi của cái nắng cháy da rát thịt, của những con ve sầu vừa hát vừa đái dưới những tàn cây me tây. Hay Quảng Ngãi của những anh xe ôm hiền lành chất phác sẵn sàng ngồi nhậu với khách thâu đêm bên bờ kè Sông Trà chỉ vì tao thấy chú mày chơi được. Read more…

Linh tinh chiều…

  • Trần Phan

Chiều, quyết tâm không nhậu, về sớm, kéo ghế ngồi trước hiên hóng gió hút thuốc vặt thì thấy thằng bé hàng xóm đâu chừng năm sáu tuổi bệt dưới gốc xoài một tay bưng cái chén tay kia cuộn cái gì đó chấm ăn ngon lành. Bạn Phan tò mò lại hỏi ê cu mầy ăn gì đó cho tao ăn với, nó bảo tui đói bụng lấy bánh tráng cuộn cơm nguội, chú ăn tui lấy cho. Bạn Phan tự nhiên cũng thấy đói bụng he he nói mầy còn thì cho tao xin miếng. Nó nói ừ rồi chạy vô nhà bưng ra nồi cơm nguội rồi chạy vô lần nữa, lần này lâu hơn, nghe rột rột một hồi thấy chạy ra với mấy miếng bánh tráng vụn nói hết tráng rầu còn nhiêu đây. Nó mở lu nước thả mấy miếng bánh tráng vô khua khua một hồi vớt ra nói chú ăn đi, ngon lắm. Bạn Phan bốc cơm nguội cuộn bánh tráng chấm mắm thành thạo và lịch lãm như một quý ông, vừa ăn vừa quan sát thằng bé hồi nói mầy quá đẹp trai, đẹp trai gần bằng chú, nó cười rặt rặt chả nói gì.

Hai chú cháu điềm nhiên quất nguyên nồi cơm nguội. Xong nó hỏi chú ăn xài hông, bạn Phan bảo ăn, nó đứng lên lấy chiếc dép quăng lên chùm xoài đang tòng teng trên cây rụng bịch bịch. Nó lượm mấy trái chùi mủ vô quần đưa cho bạn Phan nói đây chú ăn đi. Bạn Phan bảo mầy quá hoành, nó hỏi hoành là gì, bạn Phan bảo hoành là giống như chú vậy. Nó lại cười rặt rặt chả nói gì. Read more…

Một thời di động…

  • Trần Phan

1.

May 22, 2015

Mình vừa gọi cho một gái, máy bận, 5 phút sau mình gọi lại máy cũng bận, hai lần như vậy mình dự là gái tám chuyện với ai đó hơn mười phút he he. Không liên quan nhưng tự nhiên nhớ lại năm 2000, bạn Phan sang chảnh mượn tiền sắm một quả Motorola to phạc, bằng nửa chiếc dép lào, nặng cả ký, bỏ trong túi quần đi lệch hẳn một phía he he nhưng hồi đó sở hữu một quả di động như vậy là đã đi đứng khệnh khạng ăn nói bố láo lắm rồi.

Hồi đó bạn Phan xài mạng Vinaphone, số điện thoại đầu tiên là 0914119301, cước phí trên trời, chỉ riêng gửi một tin nhắn 160 ký tự đã 500 đồng. Nên nhớ 500 đồng của mười lăm niên trước chớ không phải bây giờ. Bị đắt như vậy nên phần lớn những người thời đó sắm điện thoại để tạo dáng là chính, lâu lâu móc điện thoại ra a lô à lố rồi vung tay múa chân nạt nộ nhưng thực ra chẳng ai gọi và cũng chẳng gọi cho ai he he.

Nhưng hồi đó cũng có cái hay, đó là những cuộc gọi dưới 3 giây không tính phí. Và thế là những thanh niên cứng, thật đắng lòng khi thừa nhận có bạn Phan, tha hồ lạm dụng. Cứ gọi rồi tắt, tắt rồi gọi, kiểu như “mày đang ở đâu”, tắt, gọi lại “cà phê không”, tắt, “thằng cha mầy”, tắt,… lâu lâu nó lố qua giây thứ tư là ngồi tiếc đứt ruột he he.

Đấy, có một thời họ đã xài di động như thế. Chuẩn cho phong cách này là các thầy Nguyễn Kim Huân, Bùi Hồng Hải, Trần Bình Định, Thach Phamngoc. Nghĩ lại bùi ngùi phết. Read more…

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 1 649 other followers