Trang chủ > ngẫm và nghĩ..., Trần Phan viết... > Nhân chuyện “hối lộ” của Đường Tăng…

Nhân chuyện “hối lộ” của Đường Tăng…

a_nan_giaoduc.net.vn

  • Trần Phan

Đề cập vấn nạn tham nhũng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nói: “Đến Đường Tăng đi lấy kinh cũng phải hối lộ, bước chân sang nước Phật đã phải hối lộ nên chúng ta phải xem xét, tỉnh táo, sáng suốt”. Vầng, tỉnh táo sáng suốt thì đúng rồi nhưng bạn Phan thực không biết ông Tổng đề cập đến hình ảnh nào, có lẽ là chi tiết Đường Tăng và các đệ tử của mình trao bát vàng cho A-nan và Ca-diếp (hai trong mười hai đại đệ tử của Đức Thích Ca Mầu Ni và đều đã đắc quả A La Hán) để được nhận chân kinh (?).

Bạn Phan cũng không biết có phải ông Tổng nói câu của mình tiếp tục như một công án thâm sâu cho các bậc thức giả phải điều nghiên để lĩnh hội hay không nhưng từ ý “đã phải hối lộ” bạn Phan dự là ông nói điều ấy như một sự hối lộ theo cách hoàn toàn đen thui. Điều này làm bạn Phan thực sự vui. Vui nữa là báo chí cũng mặc nhiên hiểu theo nghĩa đó.

Trước đây bạn Phan cũng đã cùng bà con facebook luận về chi tiết qua sông trên thuyền không đáy. Nay lại cùng bà con trích và đọc lại mật nghĩa việc đánh đổi bình bát, sách của Lê Anh Dũng, như một câu chuyện cuối tuần:

[…]

Truyện Tây du kể rằng:

“A nan, Ca diếp dẫn Đường Tăng xem khắp tên các bộ kinh một lượt, đoạn nói với Đường tăng: Thánh tăng từ phương Đông tới đây, chắc có chút lễ vật gì biếu chúng tôi chăng? Mau đưa ra đây chúng tôi mới trao kinh cho.

Tam tạng nghe xong nói: Đệ tử là Huyền Trang, vượt đường sá xa xôi, chẳng chuẩn bị được quà cáp gì cả.

Hai vị tôn giả cười nói: Hà! Hà! Tay trắng trao kinh truyền đời, người sau đến chết đói mất.” [TDK X 1988: 168]

Đọc tơ lơ mơ, lắm người bảo rằng A nan và Ca diếp đòi ăn hối lộ! Thực ra, làm gì có chuyện vòi vĩnh của đút lót ở cửa Phật!

Trong mười đại đệ tử của Phật, ông Ca diếp đứng hạng ba, A nan đứng thứ mười, đều đắc quả A la hán, dứt bỏ hết các lỗi lầm (nhứt thiết lậu tận), không lẽ lại vướng lụy vì chút của cải vụn vặt của thế gian ư?

Theo lịch sử Thiền tông Ấn Độ, Phật Thích ca (Phật tổ) là Sơ tổ, Ca diếp là Nhị tổ, A nan là Tam tổ. Bậc giác ngộ đã lìa thế gian, thoát vòng sanh tử, làm sao có thể mở miệng vòi của lót tay?

Khi Hành giả (Tề thiên) khiếu nại sự việc bị đòi lễ vật, Phật tổ cười nói: “Nhà ngươi cứ bình tĩnh. Việc hai người [A nan, Ca diếp] vòi lễ các ngươi, ta đã biết rồi. Có điều kinh không phải trao cho một cách dễ dàng, không thể lấy không được.” [TDK X 1988: 172]

Rốt cuộc, khi đổi kinh vô tự để lấy kinh có chữ, Đường Tăng vẫn bị đòi dâng lễ vật. “Tam tạng chẳng có vật gì dâng, đành bảo Sa tăng mang ra chiếc bát tộ vàng (…) A nan nhận lấy chiếc bát, tủm tỉm cười.” [TDK X 1988: 173]

Tại sao Tam Tạng chẳng có vật gì dâng? Thực ra Tam Tạng còn có hai bảo vật của Phật Quan âm tặng: chiếc cà sa báu và cây thiền trượng. Thế thì tại sao lại chỉ dâng cho A nan chiếc bình bát?

Trong đời sống xuất gia, bình bát (patra) vốn là biểu tượng của nhà tu khất thực (khất sĩ trì bát). Nhưng chiếc bình bát bằng vàng nguyên là của vua Đường tặng cho ngự đệ (em vua) kết nghĩa. Vì thế, trong tình huống này, nó còn tượng trưng cho của cải và danh vọng ở thế gian.

Ngoài ra, nói rằng Tam Tạng chẳng có vật gì đem theo là ám chỉ kẻ xuất gia tu hành không còn tư hữu (tăng vô nhất vật). Để lãnh kinh báu của Phật, dâng nạp bình bát là ngụ ý: muốn thọ lãnh đạo giải thoát của Phật, con người phải xuất gia, lìa bỏ danh vọng và của cải thế tục.

Hành động của Đường Tăng ở đây là ẩn dụ, có tính cách biểu tượng. Theo truyền thống đạo học thì đạo pháp không thể truyền thụ dễ duôi (đạo pháp bất khinh truyền), cho nên kẻ học đạo, muốn thọ pháp, phải đánh đổi. Đánh đổi có nhiều hình thức.

Khi Thái tử Cồ Đàm tìm đạo giải thoát, Ngài đã phải đánh đổi cả ngai vàng, vợ đẹp, con thơ, cả cuộc sống nhung lụa đế vương.

Khi Thần Quang (tức Huệ Khả, Nhị tổ Thiền tông Trung Hoa) cầu đạo với Sơ tổ Bồ đề Đạt ma, và bị từ chối, Ngài đã tự mình chặt lìa cánh tay trái dâng lên thầy. Đó là ngụ ý sẵn sàng đánh đổi sinh mạng phàm phu để thọ lãnh đạo giải thoát tối thượng của thiền môn.

[…]

  1. 12.12.2013 lúc 08:37

    Phân tích hay quá ạ! Thật ra các tác phẩm văn học đều có ngụ ý hướng đến điều tốt đẹp, bộ phim (hay truyện Tây Du Ký) cũng vậy, nhưng đâu mấy ai hiểu được sâu xa. Tác giả mà biết bác tường tận hiểu rõ ý nghĩa sau xa của từng lời thoại vậy chắc ông vui lắm!

  2. 13.12.2013 lúc 17:10

    Con đường giác ngộ dài thật, Tam Tạng đi tới tận Tây Trúc rồi mà vẫn chưa đến đích😀

    • 20.12.2013 lúc 14:43

      Bác Cua! Tam Tạng giác ngộ rồi mới đi, con đường thỉnh kinh là con đường giác tha để “tuyên truyền tính ưu việt, tiên tiến” của Phật pháp! Ặkặkặk!

  3. 11.02.2014 lúc 03:32

    Bài viết hay…

  1. No trackbacks yet.

Comment

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s