Tag Archives: tiến hóa

Thiên nhiên có hiền hòa không?

Trần Phan

Tui nghĩ không, dù nhiều người nói về mẹ thiên nhiên với đầy những bao dung. Thôi thì để tui kể tóm tắt cho anh em nghe về một câu chuyện, rồi sau đó các bạn nghĩ thế nào cũng được.

Đó là từ buổi bình minh của sự sống, mẹ thiên nhiên đã không biết bao nhiêu lần giáng những cơn thịnh nộ. Dù chẳng ai làm gì đến bà.

Để dễ hình dung, chúng ta tạm nhớ rằng tổng số loài sinh vật hiện có trên trái đất này chỉ chiếm chưa đầy 1% tổng số Tiếp tục đọc

Tập bò chữa bệnh cột sống và câu chuyện tiến hóa…

Trần Phan

Thấy trên facebook một người bạn share về câu chuyện cả làng thi nhau tập “bò bốn chân” để chữa bệnh đau xương khớp và thoát vị đĩa đệm (link dưới comment) thấy vừa buồn cười vừa thích thú.

Buồn cười thì rõ rồi, không ai không bật cười khi chứng kiến cả làng từ già đến trẻ thi nhau bò lổm ngổm. Còn thích thú vì điều ấy thật đúng. Câu chuyện bắt đầu từ thuở bình minh của loài người,… Tiếp tục đọc

Một vài kỷ lục của con người

Trần Phan

Post này không đề cập đến những kỷ lục ghi trong sách Guinness. Chỉ là nhân việc hôm qua có đề cập đến cuốn sách của Harari nên nhắc sơ lại gia phả của con người để biết đường cúng kính cũng như điểm lại vài điểm đặc biệt của con người. Chữ “con người” ở đây tôi bắt chước Harari dùng để chỉ tất cả những loài (species) thuộc chi Homo. Còn Homo sapiens, tức loài hiện đang sống, trong đó có người Kinh phân bố tập trung ở vùng Đông Lào, được gọi Sapiens theo tính ngữ loài trong danh pháp Latin.

Loài người xuất hiện sớm nhất trong Tiếp tục đọc

Big Bang và chuyện con gà có trước hay quả trứng có trước?

Trần Phan

Thỉnh thoảng chúng ta có thể bắt gặp những câu hỏi kiểu như “Con gà có trước hay quả trứng có trước?” rồi thì là “Trước Big Bang có gì?”,…

Những câu hỏi ấy từng khiến chúng ta cảm giác người đối diện là một nhân vật tầm cỡ, nói như ngôn ngữ bây giờ là trông họ rất gì và này nọ.

Nhưng thực ra câu hỏi 1 nghe được, còn câu hỏi 2 có lẽ là sự thích thể hiện. Trừ trường hợp là câu hỏi tu từ thì làm gì Tiếp tục đọc

Trái đất: xưa và nay

Trần Phan

#howmuchhaveyouchangedchallenge

Hiện đang có trend so sánh ảnh cũ và thời hiện tại. Nhân dịp này tui post hình ảnh về sự phân bố các lục địa của trái đất chúng ta cách đây 500 triệu năm so với bây giờ.

Quá khác biệt đúng không? Cách đây 500 triệu năm, tức vào thời kỳ mở màn của đại cổ sinh (kỷ Cambri), các lục địa như các bạn thấy trong ảnh bên trái là kết quả của sự phân tách từ một siêu lục địa có tên Pannotia từng tồn tại trong đại Nguyên sinh. Trong đó, Gondwana là siêu lục địa lớn nhất. Tiếp tục đọc

Cách nào cho tái sinh?

Trần Phan

Nếu chỉ nhìn vào bao triều đại hay đế chế hưng thịnh rồi diệt vong, bao nền văn minh rực rỡ rồi suy tàn, cùng với cái hữu hạn của đời người, chúng ta có cảm giác mình đã đi một chặng rất dài trong cõi tồn sinh này. Thật ra không phải vậy, cũng là một sinh vật, loài người xuất hiện rất muộn màng. Để dễ hình dung, ta tạm coi toàn bộ thời gian của lịch sử tiến hóa là một ngày, tức 24 giờ. Theo đó, sự sống sẽ Tiếp tục đọc

Chuyện của tự nhiên

  • Trần Phan

Lúc sáng xem mấy bức ảnh chụp bộ ba sát thủ là hổ, sư tử và gấu ở chung với nhau tự nhiên lẩn thẩn nhiều chuyện. Trong đó, có một chuyện là giả định rằng hổ có thể leo trèo như mèo và sư tử có khả năng đánh hơi của một loài chó thì điều gì sẽ xảy ra cho thế giới tự nhiên nhỉ? Tất nhiên leo hay đánh hơi ở đây chỉ là cách nói tượng trưng cho dễ hình dung và dễ diễn đạt, ý rộng ra là giả sử một kịch bản khi tất cả những kỹ năng sát thủ tập trung vào một loài nào đó Tiếp tục đọc

Tiến hóa giả sử

  • Trần Phan

Khoảng 100,000 năm trước, trên một hạt bụi bé tí hon nằm bên rìa dải Ngân Hà mà ta hay gọi là Trái Đất này có ít nhất 6 loài người cùng sinh sống. Ấy là tính tại cùng một thời điểm, còn như xét cả một chiều dài lịch sử thì con số này còn nhiều hơn. Đôi lúc tôi băn khoăn tự hỏi vào những ngày mịt mù trong quá khứ ấy liệu họ có cùng biết nhau không, và nếu biết, họ cư xử với nhau như thế nào?

Và rồi họ biến mất, như một cái phủi tay của tiến hóa. Tiếp tục đọc

Tha hóa hành vi

  • Trần Phan

Hôm qua ghé thăm một thầy giáo cũ. Thầy sống một mình nên mỗi lần thăm thầy là mình tự nhiên rất quá. Tỉ dụ như mở tủ lạnh lấy bia ra uống và tha hồ bốc phét. Chủ yếu là mình bốc phét chứ thầy mình không.

Nhà thầy nuôi rất nhiều yến cảnh. Thầy tự tay cho chúng phối, ấp trứng, nuôi con non và tuyển chọn những con ác chiến nhất để nuôi. Chả trách bầy yến nhà thầy đủ chủng loại, con nào cũng đẹp và hót rất hay. Mình hỏi nếu những con yến nhà thầy thoát ra ngoài, chúng có thế sống trong tự nhiên không? Thầy ngồi kể lịch sử thuần loài yến này cách đây chừng 700 năm, khi các thủy thủ Bồ Đào Nha phát hiện ra chúng tại một hòn đảo (nhớ là hòn đảo nhưng cái hòn đó ở đâu quên mất). Vì quá trình lai tạo diễn ra lâu như vậy nên những con yến này có quá trình tha hóa hành vi. Cụ thể hiện nay chúng mất sạch bản năng kiếm mồi, bản năng lẫn tránh kẻ thù, etc. Nếu vì một lý do nào đó thoát ra ngoài, chúng sẽ bay ngơ ngơ rồi chết. Tiếp tục đọc

Dẫn đao tự cung…

  • Trần Phan

Ngồi buồn lật lại Darwin, thấy tiến hóa như một cuộc giang hồ gió tanh mưa máu. Khoa học sẽ mãi mãi không có câu trả lời cho câu hỏi liệu có bao nhiêu loài vĩnh viễn vô danh dưới những địa tầng sâu hun hút, thậm chí tan đi không dấu vết như một chiếc bong bóng xà phòng? Đơn giản bởi chúng xuất hiện, phồn hoa, náo nhiệt và biến mất trước khi con người kịp biết đến.

Liệu chúng có giá trị gì không? Chắc chắn có. Trong vô cùng những mắt xích với lũy thừa lên hàng tỉ lần sự tương tác, chúng nằm lại bên đường cho sự sống được tiếp diễn, hay đúng hơn là những khoảng lặng giữa các nốt trong bản trường ca bi tráng của sáng tạo và hủy diệt.

Có một điểm lạ là trong cuộc hành trình vĩ đại của mình, các loài với tư cách là những môn phái, dẫu liên thủ hay xung khắc, đều không phân cao thấp. Cuộc đại hủy diệt cuối cùng có lẽ bắt đầu từ ngày loài ngụy sinh vật Homo sapiens đoạt được bộ kiếm phổ và từ đó ôm mộng minh chủ, duy ngã độc tôn, độc bộ giang hồ.

Và rồi bốn tỷ năm tựa cái chớp mắt, rốt cuộc bao giống loài cũng đến rồi đi như những kiếm khách dừng chân nơi quán trọ. Tàn phá tự nhiên nghĩa là kê kiếm lên chym của mình, bởi Tịch tà kiếm phổ dẫu có luyện thành cũng tuyệt tử tuyệt tôn.

“Võ lâm xưng hùng, dẫn đao tự cung”, câu đầu tiên của bí lục Tịch tà, hóa ra lại là lời cảnh báo của tạo hóa. Cái triết lý tưởng đơn giản mà trùng trùng điệp điệp. Kim Dung Tiếp tục đọc