Tag Archives: Chăm

Viết thêm về hòn Xương cá

Trần Phan

“Truyền rằng, sau khi gánh hòn Chóp Vung và hòn Kỳ Sơn để yên đâu đấy rồi, ông Khổng Lồ ngồi nghỉ chân. Nhân đầm Thị Nại gần kề, ông bèn tát nước bắt cá. Cá to con béo thịt, ông ngon miệng ăn hết con này đến con kia, ăn mãi, ăn hoài, đến nỗi xương bỏ thành núi […]

Cổ Bàn Nhân đi qua hòn Xương Cá, nghe chuyện Khổng Lồ, có mấy câu hí tác:

Khổng Lồ ăn cá bỏ xương Tiếp tục đọc

Thành Cha (Chas), vài nét…

Trần Phan

Bức ảnh này do một người shipper có tên Trần Phan chụp được sau một chặng đạp xe quá đuối, niên đại của bức ảnh được các nhà khoa học xác định là 2022 năm sau Chúa Jesus. Trong bức ảnh, ngay chỗ những người Kinh đang lắp đặt những tấm pin năng lượng, là lối vào thành Cha – một tòa thành độc đáo của Vương quốc Champa cổ.

Có thể bạn đã biết rồi, thành Cha (một số tài liệu gọi là thành Chas) có niên đại rất sớm. Các nhà khảo cổ đã lập các Tiếp tục đọc

Nhân mùa Phật đản, nói về Hoa Ưu Đàm

Trần Phan

Nhân mùa Phật đản, nói về Hoa Ưu Đàm.

Mà nói về Ưu Đàm, kẻ nông cạn như mình khó mà chạm đến cái triết lý thâm sâu của loài hoa này. Nhưng thôi, xưa nay hời hợt đã quen, coi như thêm một lần như thế nữa cũng chẳng sao.

Hoa Ưu đàm, tức Ưu Đàm Bà La hoa (Udumbara), là một loài hoa được nhắc đến trước hết (?) trong thánh điển Vệ-đà và nhiều kinh văn Ấn giáo hậu Vệ-đà. Sau đó, loài hoa này tiếp tục được đề cập trong nhiều bộ kinh của Phật giáo. Tiếp tục đọc

Thần Indra

Trần Phan

Trong ảnh là bức phù điêu thần Indra bằng sa thạch tìm thấy ở Tây Sơn, hiện vật điêu khắc Champa thuộc thế kỷ XII, hiện trưng bày tại Bảo tàng Bình Định. Điểm dễ nhận ra thần Indra trong phù điêu này chính là vật cưỡi, tức voi thần Airavata. Vị trí của phù điêu này có lẽ nằm ở hướng đông của một tháp nào đó.

Trong tín ngưỡng Champa nói riêng và Hindu nói chung, Indra là thần mưa, thần sấm sét, ngoài ra còn được Tiếp tục đọc

Về thành Thị Nại

Trần Phan

Lúc sáng đạp xe loanh quanh Bình Lâm và thấy một vỉa kiến trúc xếp bằng đá ong ở một gò cao giữa ruộng, rải rác trên gò có vài mảnh sa thạch. Không biết là đúng hay sai nhưng lúc đó có cảm giác như vừa chạm vào một cái gì đó thuộc thành Bình Lâm (tức thành Thị Nại) của hơn nghìn năm trước.

Trong post trước đây về trận chiến Nha Hầu sơn giữa Champa và Nguyên Mông, tui có nhắc đến thành Thị Nại. Lúc đó có người hỏi thành Thị Nại ở đâu nhưng tui chịu, chỉ biết Tiếp tục đọc

Bức phù điêu thần khỉ Hanuman

Trần Phan

Trong khuôn viên của Bảo tàng Bình Định, ở một góc sân nhỏ phía sau, có bức phù điêu bằng đá này. Do không có ghi chú nên không biết phù điêu được sưu tập từ phế tích Champa nào cũng như câu chuyện mà nó chuyển tải. Nhưng theo quan sát của mình, có lẽ đây là thần khỉ Hanuman (?), và câu chuyện trong phù điêu là một huyền thoại.

Thần khỉ Hanuman là nhân vật lừng danh được nhắc đến nhiều trong hai bộ sử thi nổi tiếng của Ấn Độ là Tiếp tục đọc

Núi Nha Hầu ở đâu?

Trần Phan

Núi Nha Hầu là một địa danh được nhắc đến trong battle kinh điển của vua Indravarman V (Champa) vs. danh tướng Toa Đô (Nguyên Mông). Ngọn núi này được biết như một căn cứ của Champa và nằm ở đâu đó phía Bắc thành Vijaya (tức thành Đồ Bàn, nay thuộc thị xã An Nhơn, Bình Định).

Lịch sử tất nhiên không có giá như. Nhưng thiết nghĩ cũng nên biết nếu vua Indravarman V không chơi rắn Tiếp tục đọc

Calotropis, một biểu tượng của văn hóa Champa?

Trần Phan

Hôm rồi một người bạn hỏi thông tin về hoa bòng bòng (Calotropis gigantea) và viết một post trên facebook có dẫn lời của anh Jaya Thien rằng đây là một biểu tượng của văn hóa Champa. Cụ thể là hoa dạng của loài thực vật này được cách điệu thành vương miện của Chiêm đế hay mũ của Shiva, vị thần tối cao trong tín ngưỡng của người Chăm Ahiér. Cũng theo thông tin trên, loài hoa này được cư dân ở các quốc gia chịu ảnh hưởng của Hindu giáo kết Tiếp tục đọc