Bốc phét về Nobel Y sinh 2022

Trần Phan

Hình ảnh này đang gây sốt trên mạng. Mình nghĩ biết đâu cỡ 100 triệu năm nữa, mình sẽ là một bộ xương như thế này, trong một phòng thí nghiệm hiện đại bậc nhất của một nền văn minh nào đó, và người ta sẽ nói rằng thông qua phân tích các đầu ngón tay thì đây chính là một shipper vĩ đại, người dẫn đầu trong việc cuốn chả ốc và bán hàng online của một thời đại rất nguyên thủy.

Đùa chớ mình đặc biệt thú vị với Nobel Vật lý và Y sinh của năm nay. Tất nhiên Nobel khoa học tự nhiên nào cũng hoành tráng và đóng góp những phát hiện vĩ đại vào dòng chảy văn minh nhân loại, nhưng sở dĩ mình nói đặc biệt thú vị vì hai giải trên là những công trình làm mới lại cái cũ, hiểu nôm na là nó đặt lại những vấn đề mà mình tưởng như đã xong xuôi.

Nobel Vật lý vinh danh Alain Aspect, John F. Clauser và Anton Zeilinger. Nếu như cách đây 100 năm, ông trùm Niels Bohr của cơ học lượng tử đã troll tác giả của thuyết tương đối rằng “Einstein, đừng dạy Chúa phải làm gì” thì năm nay, các chủ nhân mới của giải thưởng danh giá này trong lĩnh vực Vật lý lại cho thấy rằng Chúa Trời cũng là dân cờ bạc khi chơi xúc xắc đỉnh cao.

Còn người trong ảnh là chủ nhân của giải Nobel Y Sinh năm nay, giáo sư Svante Pääbo, người mệnh danh là thợ săn DNA cổ đại và phát triển phương pháp giúp tiết lộ nguồn gốc của loài người. Pääbo đã trích xuất và làm một việc dường như bất khả thi là giải trình tự hệ gene (đặc biệt là trình tự DNA của ti thể, một bào quan “bán tự trị” trong tế bào) của người Neanderthal đã tuyệt chủng cách đây khoảng 40,000 năm. Phương pháp của ông cho thấy hoàn toàn có khả năng dựng lại bản đồ di truyền và chỉ ra mối liên hệ của các người anh em đã thất lạc của loài người cũng như các cây phát sinh chủng loại khác, phương pháp này cũng có lẽ sẽ đặt dấu chấm hết cho những công kích nhằm vào học thuyết của Charles Darwin.

Nói thêm là cách đây 10 năm, gần như chỉ thông qua một xương đốt ngón tay phát hiện ở một hang động, Pääbo và nhóm cộng sự của mình đã làm chấn động giới khoa học khi công bố một loài người chưa hề được công nhận, đó là người Denisova, nhìn mặt và nhận lại một người anh em cổ xưa. Pääbo cũng không phải là một cái tên xa lạ khi cách đây 3 năm đã phát hiện ra một gene thuộc nhiễm sắc thể số 3 rất mẫn cảm và liên quan đến những biến chứng nặng nề đối với những người mang gene này khi bị nhiễm Covid-19.

Trở lại với Neanderthal, việc đối sánh DNA cũng cho thấy khoảng 1- 4% genome của người hiện đại là genes của người Neanderthal này. Điều đó minh chứng rằng trong một khoảng thời gian cùng tồn tại, người hiện đại và Neanderthal tuy đã có những cạnh tranh sinh tồn gay gắt nhưng cũng có những lúc họ sex với nhau rất hoành tráng.

Chúc mừng chú ruột. Nhờ chú quảng cáo món chả ốc Chị & Em của con với bạn bè kuốc tế, nhớ giới thiệu má Bích Thảo Trần và số điện thoại đặt hàng là 0985550068 🙂

Svante Pääbo

6/10/2022

Comment

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s