Bức phù điêu thần khỉ Hanuman

Trần Phan

Trong khuôn viên của Bảo tàng Bình Định, ở một góc sân nhỏ phía sau, có bức phù điêu bằng đá này. Do không có ghi chú nên không biết phù điêu được sưu tập từ phế tích Champa nào cũng như câu chuyện mà nó chuyển tải. Nhưng theo quan sát của mình, có lẽ đây là thần khỉ Hanuman (?), và câu chuyện trong phù điêu là một huyền thoại.

Thần khỉ Hanuman là nhân vật lừng danh được nhắc đến nhiều trong hai bộ sử thi nổi tiếng của Ấn Độ là là Ramayana & Mahabharata. Huyền thoại về nguồn gốc của Hanuman có nhiều dị bản khác nhau. Ở nhiều câu chuyện, thần là con của Đấng Shiva; nhưng ở nhiều phiên bản khác, thần là con của thần gió Vayu. Trong Ramayana, thần khỉ Hanuman đã giúp người anh hùng Rama (một hoá thân của Đấng Vishnu) trong cuộc chiến Lanka chống lại vua quỷ Ravana để cứu nàng Sita. Câu chuyện ấy mấy nghìn năm qua được truyền tụng đầy lôi cuốn và hoành tráng.

Trở lại với phù điêu trong ảnh, truyền thuyết kể rằng Hanuman được các thần tối cao ban cho một sức mạnh phi thường. Khi còn là một đứa trẻ, thần đã tưởng mặt trời là một trái cây chín mọng nên cố đuổi theo để hái. Dọc đường Hanuman gặp con rồng Rahu đang ăn mặt trời nên đã diễn ra một trận đấu kinh thiên động địa. Liên quan đến Rahu lại có một câu chuyện nổi tiếng là huyền thoại Khuấy động Biển Sữa, nhưng đó lại là một nội dung khác.

Và câu chuyện Hanuman trong bức phù điêu là mình nhìn và đoán lụi thôi, không biết trúng trật thế nào.

[bổ sung] Apr. 17, 2022

Theo thông tin chị Pham Kieu Anh tìm được (xem dưới cmt) thì đây là bức phù điêu đang chạm khắc dang dở tìm thấy ở khu vực Tháp Đôi, tức tháp Sri Banoi hay tháp Hưng Thạnh, được cho là để chuẩn bị xây tháp thứ ba. Nội dung bức phù điêu được cho là “cuộc giao chiến giữa khỉ Hanuman với rắn Surasa”.

Anh Jaya Thiên cho biết thêm là rắn quỷ Surasa có cái đầu = Rahu, cái thân = Ketu. Hình tượng Rahu thường được mô tả nhiều hơn với cái đầu to, mắt to và hàm răng (giống khuôn mặt Kala chỉ khác ở răng nanh to), Rahu được thể hiện nhiều hơn Ketu, và thường nằm ở phương Bắc để chỉ vị trí cái đầu Rahu (La Hầu) phương Bắc, Ketu (Kế Đô) theo trục ở phương Nam.

Anh Tuan Thanh Nguyen diễn giải thêm về thiên văn, Rahu và Ketu là 2 giao điểm của chuyển động mặt trăng với mặt phẳng Hoàng Đạo. Tại 2 vị trí này xảy ra nhật thực hoặc nguyệt thực.

Biên có chút xíu mà học mót được bao nhiêu là thứ.

Không có mô tả ảnh.

16/4/2022

Comment

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s