Đề văn 2020

Trần Phan

Khác với toán lý hóa hay sinh, những nội dung của nó thường được bàn trong những nhóm nhỏ hay những nhóm liên ngành cũng nhỏ, thì văn chương thường được bàn rộng rãi. Lĩnh vực này không thuộc địa hạt của riêng ai. Càng bàn rộng, càng bàn ở nhiều góc độ, càng bàn ở những tầm nhận thức khác nhau thì nó càng vỡ ra nhiều thứ.

Có điều cái hay của văn thường được ta nhận ra khi ta đọc, và có vốn sống đủ nhiều. Thiếu một trong hai cái ấy, khó mà có một cái nhìn trọn vẹn.

Văn chương ở bậc học phổ thông có vẻ như có khuynh hướng nhét cho đủ hai thứ trên vào một đề thi. Tuổi ấy nhiều đứa đọc kinh hoàng, viết cũng rất khủng. Nhưng bởi chỉ có đọc, sự trải nghiệm chưa tới, nên nếu viết hay chỉ viết hay phần chữ, còn cái hay của hồn cốt, cái hay của sự thấm thía lại ít thấy.

Thường người ra đề văn, do vô thức hoặc lý do gì đó, sẽ lấy những đoạn được trích từ những trước tác của những người nổi tiếng. Thậm chí đem sự nổi tiếng, hoặc lý lịch, của người được trích ra như một tấm chắn an toàn cho nội dung của đề thi. Cũng tốt thôi, có điều suy nghĩ của những người đó đã quá già, đằng sau mỗi câu của họ là sự lăn lóc, bươn chải, thậm chí tính mạng. Giục một thanh niên mới chạm mốc trưởng thành phải hiểu và bàn những cái hay, giả định thế, hoặc ý tứ được viết ra từ sự suy ngẫm của cả một đời người e là khó. Nhưng thi thì buộc phải viết, thành ra viết cho có, viết chưa tới, hoặc viết theo mẫu.

Mà những cách viết ấy của văn không gây ra hiệu quả tức thời. Không như toán lý hóa sinh thường thì làm không ra hoặc làm sai phát biết ngay, đem vận dụng vào cuộc sống cũng sẽ trật lất. Còn cái nhìn chưa chín ở văn nhiều khi chính ta ở tuổi đó cũng không nhận ra, thậm chí bây giờ ta lại đang cười vì những thứ ta từng khen ngợi. Tất nhiên đó cũng là một cái hay khác của học văn, vì nó thấm dần, nhưng đôi khi lại là cái dở, bởi có thể nó nằm đó, và găm vào nếp nghĩ.

Để ý sẽ thấy đề văn năm nay có những câu hỏi gần như để tặng điểm cho các em. Có lẽ người ra đề cũng lường trước được việc hiểu ý của một người từng trải là một điều khó, chưa nói đến việc hiểu được cái hay của họ.

Những năm gần đây, đề văn THPT được đánh giá là đổi mới rất nhiều. Tuy nhiên tui thấy nó vẫn chưa thoát được cái bóng Khổng nói thế này Mạnh nói thế kia.

Hay tui gợi ý một đề văn cho sang năm thế này: “Anh đếch cần gì nhiều ngoài em” là tên một ca khúc và cũng là lời hát được lặp đi lặp lại trong một bản hit của Đen Vâu. Anh (chị) hãy viết một đoạn văn khoảng 2000 chữ trình bày suy nghĩ của mình về câu rap trên.

Đảm bảo học trò nó viết cho giám thị phát giấy mệt nghỉ.

10/8/2020

Comment

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s