Miễn dịch cộng đồng

Trần Phan

Quan sát sơ đồ lây nhiễm virus Vũ Hán tại Việt Nam, đặc biệt là các cases lây nhiễm từ bệnh nhân số 5 và bệnh nhân số 34 cho thấy khả năng lây nhiễm của corona rất cao.

Đồng ý khí hậu tác động rất lớn vào sự tồn tại và phát triển của virus nhưng nếu cho rằng Việt Nam “ăn may” khi nằm trong vành đai khí hậu nóng ấm là hơi chủ quan. Bệnh nhân số 34 là một ví dụ, phần lớn những người tiếp xúc với trường hợp này đều trở nên dương tính.

Nói thế để thấy Việt Nam đang làm rất tốt công tác kiểm soát dịch bệnh. Hầu hết các bệnh nhân bị nhiễm nhưng không tiếp tục lây nhiễm cho cộng đồng là do đã được cách ly.

Mấy hôm nay tui đọc trên news feed những thông tin về việc chánh phủ Anh dự định triển khai phương án herd immunity, tức miễn dịch cộng đồng. Hiểu một cách cơ học là nếu dịch bệnh diễn ra trên diện rộng, tác nhân gây bệnh sẽ như một liệu pháp “vaccine tự nhiên” kích thích cơ thể sản sinh ra kháng thể, từ đó tạo yếu tố miễn dịch. Điều này cũng tính đến trường hợp người không miễn dịch nhưng sống giữa những người đã miễn dịch thì khả năng bị nhiễm cực thấp do gần như không tiếp xúc với ai bị bệnh. Ông Patrick Vallance, trưởng cố vấn khoa học chánh phủ Anh, nói rằng sẽ cần 60% người Anh bị nhiễm virus corona để có miễn dịch cộng đồng.

Mới nghe thì có vẻ như nếu kế hoạch này được triển khai, hầu hết những người thuộc nhóm nguy cơ cao như những người già, người có bệnh nền,… sẽ bị loại khỏi cuộc sống như một lứa chuột bạch đầu tiên. Nhưng có vẻ như không phải vậy, họ tính đến việc tập trung y tế bảo vệ nhóm này. Bệnh dịch sẽ lây lan trong nhóm những người khỏe mạnh. Khi cơ thể tự khỏi, hoặc bệnh nặng được chữa khỏi, thì cơ thể đã có cơ chế phòng vệ, từ đó có khả năng miễn nhiễm.

Tuy nhiên, với hiểu biết hạn hẹp của mình, tui nghĩ có ba điểm quan trọng mà cách này khác nhiều so với cách lâu nay chúng ta tạo miễn dịch bằng cách tiêm vaccine.

Thứ nhất, vaccine tuy thực chất là những yếu tố gây bệnh, nhưng khác là những yếu tố gây bệnh này đã được vô hiệu hoá hoặc làm giảm hoạt lực. Khi đưa vào cơ thể, nó có tác dụng khiến cơ thể chúng ta “làm quen”, hệ thống phòng vệ có cơ hội để nhận diện, tự sản xuất ra các yếu tố để chống lại. Đó là cách để lỡ sau này có yếu tố gây bệnh “xịn” xâm nhập, cơ thể chúng ta đã đủ khả năng để kiểm soát.

Nhưng trường hợp của virus Vũ Hán thì lại khác. Virus là virus xịn. Mới. Độc lực rất mạnh. Quá trình lây nhiễm đang diễn ra tự nhiên với hệ số rất cao. Con số thương vong rất lớn. Người nhiễm dù khỏe mạnh nhưng khả năng không qua khỏi là chuyện có thật.

Thứ hai, có thật sự là người nhiễm rồi không tái nhiễm không? Ví dụ như virus gây bệnh cảm cúm, bị rồi bị lại là chuyện thường. Tui không có số liệu về tỷ lệ tái nhiễm đối với covid-19. Nhưng thế giới cũng đã ghi nhận những trường hợp tái nhiễm, chỉ không biết là những trường hợp đó cụ thể như thế nào, cơ thể suy yếu, bệnh nền, tái nhiễm cơ hội hay là sao.

Thứ ba, là khả năng biến chủng của covid-19 quá nhanh và quá nguy hiểm. Nếu để tỷ lệ nhiễm cao, cơ hội để nó biến chủng càng lớn. Lại thành kiểu thả gà ra rượt.

Khoa học Anh hiện đại, y thuật cao minh, là điều không phải bàn. Nhưng câu chuyện miễn dịch cộng đồng này không hiểu sao nó khiến tui gờn gợn và liên tưởng đến câu chuyện đại hồng thủy trong Cựu ước. Trong câu chuyện này Noah là người được chọn để sống, hay nói cách khác, trừ Noah thì tất cả được chọn để chết. Và chỉ có Chúa mới biết.

16/3/2020

Comment

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s