Chọn trường

  • Trần Phan

Về quê, nghe bọn cháu chọn trường sau khi cầm trên tay kết quả tốt nghiệp THPT tôi thực sự băn khoăn. Mà không chỉ đám cháu của tôi, gần như 100% các bạn sau khi vượt qua kỳ thi THPT quốc gia đều có cơ hội tiếp tục học lên đại học, nếu muốn. Có người nói rằng chỉ sợ rớt tốt nghiệp, không lo không đỗ đại học. Mà thật như thế, có đứa rớt tốt nghiệp nhưng giấy báo nhập học của các trường đại học gửi về ầm ầm. Việc ấy có thể hiểu là các trường đại học bằng cách nào đó đã lobby (với sở hoặc với các trường THPT) để có thông tin, cụ thể là địa chỉ, của học sinh; sau đó cứ thế mà lùa cho bằng hết với những hứa hẹn hoặc cam kết mà có trời mới biết.

Lẽ ra cơ hội rộng mở để tiếp tục được học lên cao là điều nên mừng. Tuy nhiên điều khiến tôi băn khoăn là phần đông trong số bọn cháu mình hầu như không có định hướng gì về nghề nghiệp, chính xác là chúng không biết mình đam mê cái gì, chỉ biết sau khi thi xong thấy điểm của mình hợp ở đâu thì nộp. Điều đó càng thật sự đáng lo ngại khi tâm lý coi đại học như là con đường tiến thân duy nhất cộng thêm với tính cách sĩ diện luôn rất sẵn ở chính bản thân các bạn ấy cũng như các bậc phụ huynh.

Lãng phí con người, lãng phí tiền của, lãng phí sức lực, lãng phí luôn cả hàng thập kỷ để giải quyết hậu quả của ngày hôm nay chúng không biết mình muốn cái gì là điều có thể tiên liệu.

Thời trước tôi không rõ. Nhưng thời của thế hệ chúng tôi có mấy câu gần giống như thơ đứa nào cũng thuộc, đó là “cổng trường đại học cao vời vợi/ mười thằng leo thử chín thằng rơi/ một đứa lộn nhào ngay trước cửa/ em phải quay về cuốc đất thôi”. Vui, nhưng tôi cho đó cũng là sự phân công lao động và định hướng rất rõ ràng. Đứa nào học được học, đứa nào cảm thấy không theo được thì cũng không đến nỗi phải để “ruộng nương anh gửi bạn thân cày” rồi bốn năm năm sau lại quay về cuốc đất. Thà cuốc ngay từ đầu còn hơn sau về cuốc trong danh dự.

Ngày đi học, chúng tôi khá chắc về sở trường của mình và dựa vào đó chọn cho mình một hay hai trường để theo đuổi. Thời ấy các trường tổ chức riêng, đề riêng, thi riêng, nhưng thường trên toàn quốc chỉ có hai đợt (không tính đợt thi riêng dành cho cao đẳng). Do đó chúng tôi chỉ có hai trường để lựa chọn. Điều đó khiến chúng tôi hết sức cân nhắc khi đưa ra quyết định, và khi đã quyết định rồi thì theo đến cùng. Việc đầu tiên là lọc ra các trường yêu thích phù hợp với khối thi, sau đó căn cứ vào ngày thi để loại bớt các trường thi cùng ngày cho bớt phân tâm, tiếp theo là căn cứ vào độ khó của đề và điểm tuyển của ba năm gần nhất làm căn cứ khoanh vùng một số trường theo sức học. Tất cả đều được tính toán một cách tự thân, chu đáo và cẩn thận. Ấy là nói chung. Một vài trường hợp chỉ chọn duy nhất một trường và quyết tâm thi đến già, khi nào đậu thì thôi.

Tôi không cố ý so sánh nhưng việc lựa nghề sau khi có điểm như bây giờ thật khó để có thể nên cơm cháo. Cách nào thì tôi không biết, nhưng cứ kiểu này là khó cho trò, khó cho thầy, khó cho cả việc cùng nhau xây dựng CNXH (sic!).

23/7/2019

Comment

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s