Trang chủ > lãng đãng..., ngẫm và nghĩ..., Trần Phan viết... > Tế bào: tên gọi và bựa sử…

Tế bào: tên gọi và bựa sử…

  • Trần Phan

Lịch sử Tế bào học và Học thuyết tế bào bất hủ thực ra được bắt đầu theo một cách cực kỳ vãi đái với hai siêu nhân cũng vãi đái – Robert Hooke và Antonie Philips van Leeuwenhoek. Hai bạn này một ở Anh Cát Lợi và một Hoà Lan, sống cùng thời, có quen biết nhau và hình như chẳng thân nhau mấy, he he.

Ai cũng biết Leeuwenhoek được xem như cha đẻ của kính hiển vi khi cặm cụi mài hàng nghìn thấu kính cực hoành, và là ông tổ của vi sinh vật học khi là người đầu tiên nhìn thấy vi khuẩn, động vật nguyên sinh và gọi chúng bằng cái tên rất đáng yêu – animalcules. Chuyện chả có gì nếu như vào những niên 60 của thế kỷ XVII, Viện Hoàng gia, nơi Hooke đang là hội viên, không nhận được những bản vẽ của Leeuwenhoek mô tả những gì nhìn thấy trong thế giới cực nhỏ. Quá gato, Hooke liền biên thơ cho Leeuwenhoek hỏi mượn quả kính hiển vi nhưng chỉ nhận được thơ phúc đáp với nhỏn từ “đ*’o” he he thế mới sinh chiện. Hooke bảo “mài hem cho thì ông mài làm”, rồi bắt tay chế tạo quả kính cùi bắp với độ phóng đại 30x. Gọi cùi bắp bị kính kỉnh mà đem cho anh Leeu coi chắc ảnh cười rớt mẹ nó răng he he.

Hooke đem quả kính của mình soi lên những lát cắt mô thực vật hoá bần. Dĩ nhiên ảnh sốc mấy giây trước khi nói “lịt mẹ gì thế nài?” trước một thế giới cực khủng chưa hề biết đến, dù trước đó anh Leeu đã biết tỏng, dĩ nhiên là trên những đối tượng khác. Hooke cẩn thận vẽ lại tất cả những gì nhìn thấy rồi đặt cho chúng cái tên là “cellula”, tiếng Latin có nghĩa là những xoang rỗng, tương đương với thuật ngữ “tế bào” của chúng ta ngày nay. Trong đó “bào” có nghĩa là xoang hay bọc, còn “tế” có nghĩa là rỗng.

Sẽ có người thắc mắc tại sao tế bào hoành tráng và vi diệu vậy sao người-được-xem-đầu-tiên-phát-hiện-tế-bào lại gọi là xoang rỗng? Đơn giản bởi lúc í Hooke quan sát trên những lát cắt mô thực vật đã hoá bần gồm những tế bào đã chết, chỉ còn lại thành cellulose thấm suberin bao bọc bên ngoài còn bên trong chả có mẹ gì.

Ha ha dĩ nhiên Hooke lu loa lên về phát hiện của mình sau đó đem kỹ thuật chế tác kính hiển vi phổ biến rộng rãi. Tất nhiên với hành vi ấy mà anh ảnh không được xem là người đầu tiên phát hiện ra đơn-vị-tổ-chức-cơ-bản-của-mọi-cơ-thể-sống mới là lạ.

Và Antonie Philps van Leeuwenhoek tinh hoa, người lẽ ra phải được bầu là thanh niên cứng nhất năm 1665, đành phải ngậm ngùi rót một ly vang thượng hạng, châm thêm một điếu xì-gà rồi ngó mấy con chuồn chuồn bay bay bay he he he.

Tự nhiên ngồi nghĩ nếu Leeuwenhoek đặt tên thì ông đặt tên là gì nhỉ? Chỉ biết chắc chắn một điều không phải là cellula vì ông biết chúng rất rõ.

Nhưng đó lại là chuyện khác…

  1. Chưa có phản hồi.
  1. No trackbacks yet.

Comment

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s